Co jeść po usunięciu pęcherzyka żółciowego

Zaburzenia składu żółci mogą powstać w wyniku błędów dietetycznych – nadmierna ilość cukru, słodyczy oraz miodu, przy jednoczesnej niskiej podaży tłuszczów nienasyconych, powoduje zmniejszenie ilości lecytyny w żółci, prowadząc do gorszego rozpuszczania się w niej cholesterolu i wytrącania się złogów. Niedobór błonnika upośledza obkurczanie się pęcherzyka. Niekorzystne działanie wykazują także produkty z wysoką zawartością tłuszczów nasyconych, takie jak: smalec, słonina, boczek, śmietana, żółtka jaj, tłuste sery, podroby.

Hiperlipidemie, a w szczególności wysoki poziom trigrycerydów, przyczyniają się do zaburzeń w składzie żółci.

Kamienie powstałe w pęcherzyku i drogach żółciowych są przyczyną  zapalenia pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, na skutek  zamknięcia przewodu pęcherzykowatego. Często prowadzi to do silnych objawów kolki żółciowej, takich jak: wymioty, silne wzdęcia, zatrzymanie gazów, stolca. Napada kolki najczęściej są wywołane błędami dietetycznymi, stresami, wysiłkiem fizycznym, wstrząsami lub kaszlem. Niekiedy choroba rozwija się bezobjawowo, nie trzeba wtedy wprowadzać dużych ograniczeń żywieniowych. Czasem jednak przebieg choroby jest ostry oraz znacznie upośledza funkcjonowanie chorego, co może być podstawą do decyzji o przeprowadzeniu zabiegu usunięcia woreczka żółciowego.

Po zabiegu usunięcia pęcherzyka należy wprowadzić dietę lekkostrawną z ograniczeniem tłuszczu oraz błonnika. Takie postępowanie ma na celu ułatwienie adaptacji układu pokarmowego do faktu nieposiadania pęcherzyka.  Zaleca się stosowanie diety przez miesiąc po zabiegu. 

Z diety należy wykluczyć produkty obfitujące w nasycone kwasy tłuszczowe, takie jak: smalec, śmietana, boczek, słonina, majonez, żółtka jaj,  tłuste sery, sery topione i długo dojrzewające. Należy także uważać na tłuszczu ukryty, np. w wyrobach cukierniczych.

Zakazane są produkty zawierające dużą ilość błonnika, takie jak: grube kasze, razowe pieczywo, otręby pszenne, warzywa i owoce surowe, ze skórką i pestkami.  Z warzyw i owoców należy wykluczyć przede wszystkim produkty ostro wzdymające. Niewskazane więc będą: warzywa kapustne, suche nasiona roślin strączkowych, fasolka szparagowa, zielony groszek, cebula, czosnek, por.               Z owoców źle tolerowane są gruszki, śliwki i czereśnie. Owoce i warzywa powinno podawać się formie gotowanej, przetartej.  Wskazane są jabłka (najlepiej pieczone, gotowane lub drobno starte), brzoskwinie, morele, banany, owoce jagodowe pozbawione  skórki i pestek (soki, przeciery, musy) oraz owoce cytrusowe. Z warzyw najlepiej podawać poddane obróbce cieplnej marchew, pietruszkę, seler, cukinię, pomidory bez skórki, brokuły, buraki w ograniczonej ilości i ziemniaki.

Po resekcji należy także unikać produktów zawierających kwas szczawiowy, takich jak: szczaw, rabarbar, szpinak ,czekolada, czy kakao.

Eliminacją należy objąć także potrawy ciężkostrawne, smażone, marynaty i konserwy, dania ostro przyprawione.

Dozwolone metody obróbki cieplnej obejmują przede wszystkim gotowanie w wodzie i na parze, duszenie bez dodatku tłuszczu, pieczenie w folii lub pergaminie.  Z mięs należy wybierać produkty chude, taki jak drób, cielęcina, wołowina,  chude ryby (morszczuk, sandacz, mintaj, dorsz), chude wędliny.

Należy zrezygnować z zasmażek, a zupy i łagodne sosy podprawiać zawiesiną z mąki i wody lub mąki i mleka (w zależności od tolerancji mleka).

Po miesiącu od zabiegu można zacząć rozszerzać dietę lekkostrawną i wprowadzać stopniowo inne produkty. Należy jednak pamiętać, że resekcja pęcherzyka nie eliminuje przyczyny powstawania kamieni – niewłaściwego składu żółci, spowodowanego nieodpowiednią dietą. Bez długotrwałej zmiany sposobu żywienia, pomimo usunięcia pęcherzyka wraz ze złogami, wziąć może dojść do tworzenia się kamieni w przewodach żółciowych.  Aby zapobiec takiej sytuacji, należy zastosować zdrową, zbilansowaną dietę.

Należy więc wziąć pod uwagę wszystkie czynniki sprzyjające tworzeniu się kamieni. Osoby otyłe powinny więc dążyć do redukcji masy ciała. Warto ograniczyć spożycie prostych węglowodanów: cukru, miodu, słodyczy, nadmiernej ilości owoców.  Korzystne będzie także zwiększenie udziału w diecie produktów dostarczających kwasów tłuszczowych nienasyconych (oleje, oliwa).  Wprowadzanie błonnika do diety powinno odbywać się stopniowo, poprzez dodatek drobno startych surówek do obiadu i/lub pieczywa pszenno-żytniego. W taki sam sposób należy prowadzać do diety tłuszcze – stopniowo, obserwując reakcje organizmu. Jeśli wystąpią biegunki tłuszczowe, należy powrócić do restrykcyjnego ograniczenia tłuszczu w diecie.  Wciąż należy unikać produktów wzdymających, a do podprawiania potraw używać łagodnych ziół i przypraw.

Korzystne z punktu widzenia układu pokarmowego będzie także stosowanie małych, a częstych posiłków. Upośledzony układ trawienny może nie  radzić sobie z dużymi porcjami pokarmu.

Często do resekcji pęcherzyka doprowadzają nasze własne błędy żywieniowe. Niekiedy słyszy się, że po miesięcznym okresie stosowania diety lekkostrawnej z ograniczeniem tłuszczu można wrócić do sposobu odżywiania się sprzed resekcji. Nie zawsze jest to prawdą. Niektóre osoby nie odczuwają żadnych objawów, inni natomiast jeszcze długo po usunięciu pęcherzyka potrzebują stosować zmodyfikowaną według potrzeb dietę lekkostrawną.

Dietetyk może służyć pomocą w ustaleniu wałśniwego żywienia przed i po operacji pęcherzyka żółciowego.